الشيخ لطف الله الصافي الگلپايگاني
82
سلسله مباحث امامت و مهدويت (فارسى)
مىايستد و تأثير مغز و قلب در كار و اعمال اندام و اعضاى انسان ثابت مىشود ؛ امّا نمىتوان با اين آزمايش ، نفى روح را ثابت نمود و رابطه اعضا و بدن نيست كه بگوييم : حيات جزء مادّى انسان كه اندام او باشد ، فقط مرتبط با مغز يا قلب است و با روح و عالم غيب ارتباط ندارد . اشتباه نشود ! نمىخواهيم با اين بيان ، ارتباط ممكنات را با وجود امام ، يا اعضا و اندام انسان را با روح او ثابت نماييم ؛ بلكه مىخواهيم بگوييم : اين ارتباط ، از مسايلى كه با قانون عليّت و آزمايشهاى مادى و تجربى و به اصطلاح بعضى علمى قابل نفى باشد ، نيست ، هرچند در مقام پذيرش و ايمان به آن بايد به دلايلى كه براى اثبات اينگونه موضوعات اقامه مىشود ، استناد كرد . و بالاخره مىگوييم : ارتباط وجود ساير ممكنات با وجود ولىّ و قطب جهان ، به حكم خبر صادق مصدّق ؛ يعنى پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و ائمه طاهرين عليهم السلام ثابت است ، اگرچه ارتباط غير ارادى باشد ، مثل ارتباط منظومه شمسى با خورشيد و اجزاى اتم با هسته مركزى و هزاران هزار روابط تكوينى كه در عالم جماد و نبات و حيوان و انسان و بين اعضا و اجزاى آنها برقرار است ، و نفى تأثير وجود قطب در وجود پديدههاى اين عالم - به اذن اللَّه تعالى - با قانون علّيت و تجربه و آزمايش امكانپذير نيست و امكان احتمال تأثير آن به هيچ وجه قابل ردّ نمىباشد . بنابراين ايمان به آن ، علاوه بر ادلّه عقلى با توجّه به احاديث و روايات نيز كاملًا عُقلايى و منطقى است و موجب شرك و غلوّ و اينگونه امور نخواهد بود ، چنانكه احتمال تأثير يا يقين به تأثير هر شىء در شىء ديگرى - به تقدير خداى تعالى - شرك نمىباشد . و حاصل اين توجيه ، اين است كه : اگر در ارتباطات و تأثير و تأثرها ، وجود هسته مركزى و ما به الارتباط و ما به البقاء و ما به النظام مادّى ديده مىشود ، و مثلًا حيات اعضا و اندام و بخش مادّى وجود انسان ، به وجود مغز و قلب بستگى دارد